یکشنبه, 19 دی 1395 09:58

 

ایران به دلیل تحریم‌های آمریکا مجبور است با واسطه‌هایی کار کند که کارش را در خرید تسلیحات و وسایل نظامی، فروش نفت و مبادلات بانکی و جابجایی ارز و طلا و... راه بیاندازند. اینها تجار خطر پذیری هستند که به دلیل دستمزد‌های کلان و‌ روابط گسترده حاضر می‌شوند اصطلاحا تحریم‌ها را دور بزنند. خطری که اینها را تهدید می‌کند فقط از جانب دستگاه‌های اطلاعاتی غرب نیست بلکه از داخل ایران یعنی لو رفتن به دلیل کشمکش در سیاست داخلی هم خطراتی وجود دارد.

نمونه تاریخی که بسیار دامنه‌دار شد ماجرای «مک فارلین» است. مهدی هاشمی از اعضای بیت منتظری نامه‌هایی از منوچهر قربانی‌فر (تاجر فرش و دلال اسلحه) به دست می‌آورد و متوجه سفر مک‌فارلین برای تحویل سلاح در ازای زمینه‌سازی برای آزادی گروگان‌های آمریکایی در لبنان می‌شود. او این مسئله را به روزنامه الشراع لو می‌دهد و رسوایی «ایران-کنترا» در آمریکا اتفاق می‌افتد. در ایران به دلیل جرایم قبلی مهدی هاشمی اعدام و موقعیت منتظری نیز تغییر می‌کند.

«بابک زنجانی» تاجر مورد اعتمادی بوده که ظاهرا سابقه کار کردن طولانی با نظام داشته است. اطلاعات دقیقی از این سابقه در دسترس نیست اما تصاویری از تقدیر او توسط مقاماتی مثل هاشمی و روحانی وجود دارد که این احتمال را تقویت می‌کند. وقتی تحریم‌های اوباما به مرز خفه کردن ایران رسید زنجانی از گزینه‌هایی بود که می‌توانست روزنه‌هایی برای تنفس مالی ایران پیدا کند. شروع کار با موفقیت بود اما در میانه کار او نیز لو رفت و در فهرست تحریم‌ها قرار گرفت.

پروژه اوباما تغییر نظام در ایران از طریق نارضایتی مردمی و شورش عمومی بود. او هم در انتخابات ۸۸ که شکلی از انقلاب رنگی را تحریک کرد و هم بعد از آن که زمینه تحریم گسترده ایران فراهم آمد به دنبال سقوط دولت و فروریختن نظام از درون بود. در هر دو مرحله نیز از داخل ایران همراهی قابل توجهی با او شد. در تلاطم ۸۸ شایعاتی درباره انتقال طلا بین ایران و ترکیه منتشر کردند و بعدها اسم «رضا ضراب» در کنار بابک زنجانی به عنوان واسطه دور زدن تحریم‌ها علنی شد.

نام بابک زنجانی در ایران نه به عنوان دور زدن تحریم بلکه به عنوان نماد فساد در دولت قبل مطرح شده. از نظر جناح اصلاحطلب که بدون قید به دنبال سقوط دولت بودند جرم اصلی زنجانی ممانعت از بسته شدن حلقهٔ تحریم‌های اوباما بود، جرم بعدی او که بازنگرداندن ۲ میلیارد دلار از درآمد فروش نفت بوده بین همه جناح‌ها مورد توافق است اما اصلاحطلبان با کلیدواژه‌های عوامانه مانند «بخور بخور» به دنبال تقلیل پدیده زنجانی به فساد و ادامهٔ جنجال رسانه‌ای هستند.

گویا تاجری آمریکایی به نام «کنت زانگ» مشابه کاری که زنجانی و ضراب انجام می‌دادند مرتکب شده و از طرف وزارت دادگستری آمریکا تحت تعقیب قرار گرفته. زانگ متهم است یک میلیارد دلار از دارایی‌های ایران را با همکاری چند نفر دیگر از بانک‌های کره جنوبی جابجا کرده و ۱۰ تا ۱۷ میلیون دلار دستمزد گرفته است. هنوز جزئیات این مبادلات مشخص نشده اما همین خبر ممکن است ادعای رفع تحریم‌های بانکی و عملیات رسانه‌ای با نام زنجانی را با چالش مواجه می‌کند.

 

مجتبی دانشطلب

رد پا

حالت های رنگی